เครื่องมือหลัก 5ส. เพื่อเพิ่มประสิทธิผลที่ดีขององค์กร

เครื่องมือหลัก 5ส.

คุณรู้หรือไม่ว่า ในปัจจุบันความหมาย กิจกรรม 5 ส. / 5S ไม่ใช่แค่เรื่องของการทำความสะอาด แต่เป้าหมายที่แท้จริงคือการเพิ่มศักยภาพของพื้นที่ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด อีกทั้งยังช่วยสร้างความเป็นระบบ ระเบียบเรียบร้อย ประกอบด้วย สะสาง สะดวก สะอาด สุขลักษณะ สร้างนิสัย

5ส. คืออะไร?

กิจกรรม 5ส. เป็นรูปแบบการจัดการภาพอย่างเป็นระบบโดยใช้ทุกอย่างตั้งแต่ปูพื้นไปจนถึงคู่มือการใช้งาน ไม่ใช่แค่เรื่องความสะอาดหรือการจัดระเบียบเท่านั้น ยังเกี่ยวข้องกับการเพิ่มประสิทธิภาพ และผลกำไรสูงสุด เน้นการใช้ความคิด เครื่องมือเฉพาะเพื่อสร้างประสิทธิภาพและคุณค่า การสังเกต elevate your wellness: practical tips and tricks for healthy weight loss วิเคราะห์ ร่วมมือ และค้นหาข้อเสีย อีกทั้งยังเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติในการกำจัดข้อเสียนั้นๆ ออกไปด้วย

5 ส. / 5S
5 ส. / 5S คืออะไร ?

มีวัตถุประสงค์หลัก ๆ เพื่อลดต้นทุนและการเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน

ดังนั้นก่อนฝ่ายทรัพยากรบุคคล หรือ ฝ่ายทรัพยากรมนุษย์ (Human Resources : HR) จะเริ่มดำเนินการจัดอบรบกิจกรรม 5 ส. กับพนักงาน เราจึงจำเป็นต้องทำความเข้าใจถึงหลักการที่ชัดเจนถูกต้องของ 5ส. และการประโยชน์ที่แท้จริงเสียก่อน

5. ย่อมาจากอะไร?

5S ซึ่งบางครั้งเรียกว่า 5s หรือ Five S หมายถึงคำศัพท์ภาษาญี่ปุ่นห้าคำที่ใช้อธิบายขั้นตอนของระบบ 5S ของการจัดการภาพ แต่ละคนจะเริ่มต้นระยะที่มี S ในญี่ปุ่น 5S เป็น Seiri , Seiton , Seiso , Seiketsu และ Shitsuke ในภาษาอังกฤษ 5S ถูกแปลเป็น Sort, Set in Order, Shine, Standardize และ Sustain

องค์ประกอบ 5 ส.

ในแต่ละข้อนั้นล้วนมีรายละเอียดที่แตกต่างกันไป ดังนั้นเราจึงมีความจำเป็นต้องทำความเข้าใจแต่ในละข้อ อย่างละเอียดและถี่ถ้วนเพื่อนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด แก่องค์กรและส่วนรวม

1.ส – สะสาง (Seiri หรือ Sort) 

ส – สะสาง
ส – สะสาง (Seiri หรือ Sort)

เริ่มต้นแยกสิ่งที่ต้องการจัดระเบียบให้ชัดเจนระหว่าง “สิ่งจำเป็น” และ “สิ่งไม่จำเป็น” หรือแยกสิ่งต่าง ๆ ให้อยู่เป็นหมวดหมู่ให้ชัดเจนว่าเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานหรือไม่ นับเป็นขั้นตอนที่ต้องใช้เวลาและความตั้งใจเป็นอย่างมาก และต้องกล้าตัดสินใจอย่างเฉียบขาดว่าอะไรคือสิ่งที่มีประโยชน์ อะไรที่ควรให้ความสำคัญ หรือสปาร์คจอยจริง ๆ ฉะนั้นความรู้สึกเสียดายจึงเป็นอุปสรรคใหญ่ของขั้นตอนนี้

2.ส – สะดวก (Seiton หรือ Set in Order) 

ส – สะดวก
ส – สะดวก (Seiton หรือ Set in Order)

การนำสิ่งที่สะสางมาจัดวางไว้อย่างเป็นระเบียบ และเป็นระบบโดยคำนึงถึงกระบวนการใช้งาน ความปลอดภัย พูดง่าย ๆ ก็คือการนำมาวางในพื้นที่ที่หยิบหาใช้งานได้ง่าย อาจทำป้ายระบุสิ่งนั้นว่าคืออะไร อยู่หมวดหมู่ไหน หรือสามารถเก็บไว้ที่ใดจึงจะเหมาะสม วิธีนี้เป็นขั้นตอนที่ทำให้เราไม่ต้องเสียเวลากับเรื่องเล็ก ๆ น้อยๆ อีกต่อไป เพิ่มเวลาการทำงานอื่นๆ

3.ส – สะอาด (Seiso หรือ Shine) 

ส – สะอาด
ส – สะอาด (Seiso หรือ Shine)

การทำความสะอาด ปัดกวาด เช็ดถูตามที่เราเข้าใจกันตรงกัน เป็นการสร้างสภาพแวดล้อม บรรยากาศการทำงานให้น่าอยู่ และน่าทำงานสำหรับทั้งวัน สิ่งนี้มีผลอย่างมากต่อจิตใจพนักงาน เพราะหากบรรยากาศโดยรอบดี ส่งผลให้พนักงานทำงานได้อย่างราบรื่นยิ่งขึ้น ยิ่งไปกว่านั้นหากเป็นการทำความสะอาดเครื่องจักรโรงงาน ก็จะสามารถเพิ่มประสิทธิภาพ และยืดอายุการใช้งานของเครื่องจักรได้นานมากยิ่งขึ้น

4.ส – สุขลักษณะ (Seiketsu หรือ Standardize)

ส – สุขลักษณะ
ส – สุขลักษณะ (Seiketsu หรือ Standardize)

สุขลักษณะเป็นผลลัพธ์ที่เกิดจากการปฏิบัติ 3 ส. แรก เราจึงควรปรึกษากับทีมงานว่าอะไรคือมาตรฐานสุขลักษณะ ที่พนักงานต้องการ หรือควรที่จะได้รับ เพื่อที่ว่าทุกคนจะได้ปฏิบัติรักษาความเป็นระเบียบเรียบร้อยตามมาตรฐานนั้น ๆ อย่างเข้มงวด และเมื่อองค์กรมีสุขลักษณะที่ดีเกิดขึ้น ประสิทธิภาพของพนักงานก็จะดีตามไปด้วยเช่นกัน

5.ส – สร้างนิสัย (Shitsuke หรือ Sustain) 

ส – สร้างนิสัย
ส – สร้างนิสัย (Shitsuke หรือ Sustain)

ส.​ ตัวสุดท้ายนี้ มุ่งเน้นไปที่การสร้างระเบียบวินัย หรือสร้างให้เกิดนิสัยขึ้นมาจริง ๆ นับเป็นขั้นตอนที่สำคัญมากและยากที่สุด เพราะคำว่า “นิสัย” ไม่ได้ขึ้นเกิดแค่การทำเพียงครั้งเดียว แต่เกิดจากการหมั่นปฏิบัติซ้ำ ๆ เป็นประจำจนกลายเป็นเรื่องปกติ และนำมาปฎิบัติต่อส่วนรวมมากที่สุด

ระเบียบวิธี กิจกรรม 5ส .

กิจกรรม 5ส เป็นแนวทางที่เป็นระบบสำหรับองค์กรในที่ทำงาน วิธีนี้ประกอบด้วย 5 ขั้นตอนของ Sort, Set in Order, Shine, Standardize และ Sustain โดยทั่วไปแล้ว ขั้นตอนของ กิจกรรม 5ส เกี่ยวข้องกับการดำเนินการผ่านรายการต่างๆ ในพื้นที่ทำงาน

ขจัดสิ่งที่ไม่จำเป็น จัดระเบียบรายการ ทำความสะอาด ดำเนินการบำรุงรักษา และทำให้แน่ใจว่าสิ่งเหล่านี้จะกลายเป็นนิสัย ขั้นตอนเหล่านี้ควรเกิดขึ้นตามลำดับนี้ และต้องมีการวางแผนสำหรับการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนเหล่านี้เป็นประจำ

เมื่อสิ้นสุดการนำ 5S ไปใช้ คุณจะเห็นสิ่งที่มีลักษณะเฉพาะ เช่น คู่มือนโยบาย เทปเรืองแสงในที่มืด หรือเทปเรืองแสงบนพื้น ถังขยะสี ป้ายสีแดง และการเดินแบบ 5S ในท้ายที่สุดแล้ว ทั้งหมดควรเพิ่มขึ้นอย่างมีประสิทธิภาพ

5ส มีต้นกำเนิดในญี่ปุ่น 

และถูกนำมาใช้ครั้งแรก โดย บริษัทโตโยต้า มอเตอร์ คอร์ปอเรชั่น ได้รับการพัฒนาเพื่อให้การผลิตแบบทันเวลา (JIT) เป็นไปได้ การผลิตประเภทนี้ตั้งใจที่จะผลิตเฉพาะปริมาณของผลิตภัณฑ์ที่จำเป็นเมื่อจำเป็นเท่านั้น 

การมีสถานที่ทำงานที่เป็นระเบียบซึ่งใช้การชี้นำภาพเพื่อรักษาตัวเองทำให้การผลิต JIT ดำเนินไปได้อย่างราบรื่นยิ่งขึ้น ในสภาพแวดล้อมประเภทนี้ จะมองเห็นปัญหาได้ง่ายขึ้นและเคลื่อนย้ายวัสดุได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ประเทศไทย เริ่มต้นใช้ 3 ส. ก่อน ในปี 2522

โดยบริษัท เอ็นเอชเค สปริง (ประเทศไทย) จำกัด แล้วค่อยประกาศใช้ 5ส. ครบถ้วนในปี 2524 ก่อนที่บริษัทจะนิยมปฏิบัติตามกันมาจนถึงปัจจุบัน

ประโยชน์ของ 5ส. 

กิจกรรม 5ส นำไปสู่การใช้ประโยชน์มากมายรวมไปถึง:

  • ลดต้นทุน
  • คุณภาพสูงขึ้น
  • เพิ่มผลผลิต
  • สร้างความพึงพอใจของพนักงานมากขึ้น
  • สภาพแวดล้อมการทำงานที่ปลอดภัยยิ่งขึ้น

แม้ว่า กิจกรรม 5ส. จะเป็นแนวคิดที่ค่อนข้างง่าย แต่การเริ่มต้นโปรแกรม 5ส. ใหม่ก็อาจเป็นเรื่องที่น่ากังวล คล้ายกับการทำโปรเจกต์ทำความสะอาดครั้งใหญ่ในโรงรถหรือห้องใต้ดินที่บ้าน ทั้งยังมีอีกหลายสิ่งที่ต้องจัดการ และการเริ่มต้นอาจไม่สนุกเท่าที่ควร

เริ่มต้นด้วยขั้นตอนที่ใช้งานได้จริง เช่น ตัดสินใจว่าแผนกและบุคคลใดจะมีส่วนร่วม การฝึกอบรมใดบ้างที่จำเป็น และเครื่องมือใดที่จะใช้อำนวยความสะดวกในกระบวนการ การพิจารณาสิ่งที่เป็นรูปธรรมเหล่านี้จะช่วยเริ่มต้นกระบวนการของการนำ 5ส ไปใช้

ใครควรมีส่วนร่วมใน กิจกรรม 5ส.

นี่คือคำตอบสั้นๆ สำหรับคำถามนี้ ทุกคน หากแผนที่กำลังเริ่มต้น กิจกรรม 5ส ควรรวมผู้จัดการและพนักงานคนอื่นๆ ไว้ด้วย หากมีใครที่ไม่ได้เข้ามามีส่วนร่วม ในการทำกิจกรรม 5ส นี้อาจนำไปสู่ความสับสนหรือความวุ่นวายที่จะเกิดขึ้นได้

เป็นไปได้ว่าบางคนจะมีบทบาทสำคัญต่อ กิจกรรม 5ส มากกว่าคนอื่นๆ ซึ่งก็เป็นเรื่องปกติ อาจมีผู้ประสานงาน กิจกรรม 5ส. ที่รับผิดชอบการติดตั้งและบำรุงรักษาการติดฉลาก 5ส. ติดตามงานที่ได้รับมอบหมาย หรือแนะนำสมาชิกแผนกใหม่ให้กับระบบ 5ส.

เห็นได้ชัดว่าคนเหล่านี้จะใช้เวลามากในการคิดถึง 5ส เมื่อเทียบกับคนอื่นๆ ทุกคนควรนึกถึง 5ส เป็นประจำ 5ส. อาจเริ่มต้นเป็นกิจกรรม แต่ในอุดมคติแล้ว มันจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของงานประจำวันสำหรับทุกคน

สิ่งสำคัญที่ผู้นำของบริษัทควรมีส่วนร่วมใน 5ส.

โดยเฉพาะอย่างยิ่งหาก กิจกรรม 5ส. เป็นความพยายามและความตั้งใจของทั้งบริษัท เมื่อผู้คนเห็นว่าผู้บังคับบัญชาของตนเริ่มจริงจังกับกิจกรรม 5ส. พนักงานก็มีแนวโน้ม และมีความพร้อมที่จะเต็มที่กับมันมากขึ้นเช่นกัน

ส่วนสำคัญของ กิจกรรม 5ส.

คือ เพิ่มพื้นที่สะดวกและการดำเนินงานต่างๆ ง่ายขึ้น นั่นหมายความว่าผู้คนสามารถทำงานให้เสร็จได้ตรงตามเป้าหมายที่วางไว้ เครื่องมือสื่อสารด้วยภาพ เช่น ฉลาก เครื่องหมาย นอกจากนี้ เครื่องมือเหล่านี้ยังช่วยให้พื้นที่ทำงานเป็นระเบียบอีกด้วย สถานที่ทำงานที่ใช้การจัดการในลักษณะนี้มักจะถูกเรียกว่าเป็นสถานที่ทำงานที่ยืดหยุ่นได้

สรุป

ปัจจุบันได้มีการเพิ่ม 6ส. หรือ 6s เพื่อเสริมสร้างความปลอดภัย

บางบริษัทต้องการรวม S ตัวที่ 6 ไว้ในโปรแกรม 5ส: ขั้นตอนความปลอดภัยเกี่ยวข้องกับการมุ่งเน้นไปที่สิ่งที่สามารถทำได้เพื่อขจัดความเสี่ยงในกระบวนการทำงานด้วยการจัดสิ่งต่าง ๆ ในลักษณะเฉพาะ  ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับการตั้งค่าเวิร์กสเตชันเพื่อให้ใช้งานได้ตามหลักสรีรศาสตร์มากขึ้น

การทำเครื่องหมายทางแยก เช่น สถานที่ที่รถยก และคนเดินข้ามถนน พร้อมป้ายบอกทาง การติดฉลากตู้เก็บสารเคมี สำหรับทำความสะอาด เพื่อให้ผู้คนทราบถึงอันตรายที่อาจเกิดขึ้น หากแผนผังสถานที่ทำงานหรืองานที่ผู้คนทำเป็นอันตราย อันตรายเหล่านั้นควรลดลงให้มากที่สุด

บางคนคิดว่าความปลอดภัยเป็นผลจากการทำกิจกรรม 5ส. อย่างเหมาะสม และมีบางกลุ่มมองว่า 6s อาจยังไม่มีความจำเป็น หากพื้นที่ทำงาน ได้รับการจัดระเบียบและทำความสะอาดอย่างเหมาะสม การใช้สัญญาณความปลอดภัยที่เป็นประโยชน์ ไม่จำเป็นต้องมีขั้นตอนความปลอดภัยแยกต่างหาก

แนวทางด้านความปลอดภัยไม่มีถูกหรือผิด แต่อย่างไรก็ตาม ธุรกิจยังคงต้องการความปลอดภัย ควรตระหนักว่าการให้ความสำคัญกับความปลอดภัยนั้นเป็นสิ่งสำคัญต่อทุกชีวิตตลอดเวลาเช่นกัน

Dreamteam Payroll Outsource Service Co.,Ltd เราเป็นผู้นำเทคโนโลยี โซลูชัน HR ตอบสนองสังคมยุคนิวนอร์มอล แบบไร้ขีดจำกัด อีกทั้งยังให้บริการรับทำเงินเดือน และที่ปรึกษาบริการสรรหาทรัพยากรบุคคล แบบครบวงจร ระบบบันทึกเวลา ระบบลางาน ระบบขอค่าล่วงเวลาผ่านบนระบบ Cloud รองรับการใช้งานพนักงานหลากหลาย รวมถึง บริการรับทำบัญชี บริการสรรหาทรัพยากรบุคคล

สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ?

☎ โทร : 02-123-3862

✉ FB : https://www.facebook.com/dreamteam3110

? LINE@ : @dreamteam

? Blockdit : https://www.blockdit.com/dreamteam